همایون شجریان

سایت ویکیپدیا:
همایون شجریان (زادهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴) خوانندهٔ موسیقی ایرانی و نوازندهٔ تنبک و کمانچه است.
فعالیت هنری [ویرایش]وی در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ در تهران در خانوادهای سرشار از موسیقی متولد شد. وی فرزند، محمدرضا شجریان است و از کودکی علاقه به موسیقی و ریتم در او نمایان بود تا با تشخیص پدر نزد ناصر فرهنگفر به فراگیری تکنیک و شناخت ریتم که اساس موسیقی است پرداخت و چند سالی هم آموختن را نزد جمشید محبی ادامه داد. از سن دهسالگی به همراه خواهرانش نزد پدر آواز را شروع کرد و در دوران بلوغ روزانه تکنیک آواز و صداسازی را به صورت فشرده فرا گرفت. در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد و در خارج از هنرستان به ادامهٔ فراگیری آن نزد اردشیر کامکار و آشنایی با تار و سنتور بصورت گوشی پرداخت.
او از سال ۱۳۷۰ به همراه محمدرضا شجریان و گروه آوا در کنسرتهای آمریکا، اروپا و ایران (با تنبک) همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنهٔ کنسرتها به همخوانی با پدرش پرداخت. همایون شجریان در کنسرتهای بسیاری را با بزرگان موسیقی اجرا کرده و آثار زیادی را به همراه آنان در ایران و جهان منتشر کرده است که میتوان به آلبوم کنسرتهای «بی تو بسر نمی شود» و «فریاد» اشاره کرد که هردو اثر در سالهای ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ نامزد دریافت جایزه گرمی شدند.
اولین آلبوم همایون شجریان تنهایی خوانندگی آن را بر عهده داشت «نسیم وصل» نام دارد که آهنگسازی آن را محمدجواد ضرابیان بر عهده داشته است در سال ۱۳۸۲ منتشر شد. این سرآغازی بود بر اجرای کنسرتها و آلبومهای مستقل او. وی پس از آن در سال ۱۳۸۳ دو آلبوم شوق دوست و ناشکیبا را منتشر کرد و در سال ۱۳۸۴ نقش خیال را به آهنگسازی علی قمصری به بازار عرضه کرد که با استقبال فراوانی روبرو شد. پس از آن در مهر ماه ۱۳۸۵ آلبوم با ستارهها که حاصل همکاری او با محمد جواد ضرابیان میباشد را به بازار عرضه کرد. در سال ۱۳۸۷ دو آلبوم قیژک کولی و خورشید آرزو را با همکاری گروه دستان منتشر کرد. او آب، نان، آواز را به آهنگسازی علی قمصری در سال ۱۳۸۸ و شب جدایی را در سال ۱۳۸۹ منتشر کرد.
او مدتی است به همراه گروه دستان و دیگر هنرمندان به اجرای کنسرت در داخل و خارج از ایران میپردازد.
دانلود:
| نام آلبوم |
:نقش خیال | ||||||||||||||||||||||||||||||
| دستگاه | :توا | ||||||||||||||||||||||||||||||
| خواننده |
:همایون شجریان | ||||||||||||||||||||||||||||||
| آهنگساز |
:علی قمصری | ||||||||||||||||||||||||||||||
| سرپرست گروه | :علی قمصری | ||||||||||||||||||||||||||||||
| نوازندگان |
|
دانلود آهنگها:
ba_sarevan(hnb.persianblog.ir).mp3
davaye_del(hnb.persianblog.ir).mp3
gonahe_eshgh(hnb.persianblog.ir).mp3
hamnavazi_tar_tonbak(hnb.persianblog.ir).mp3
moghadame_nava(hnb.persianblog.ir).mp3
saz_va_avaz(hnb.persianblog.ir).mp3
tobe_shekan(hnb.persianblog.ir).mp3
دانلود اپرای عروسکی مولوی
03. Jahd Kon ta Eshgh Afzountar Shavd.mp3
05. Eshgh Ast Chon Zomorrod & Marge Pedar.mp3
06. Didare Molana va Shams.mp3
08 ,09. Didar II & BadGouyan.mp3
12 ,13. Didar III & Shematat II.mp3
14. Ghatle Shams, Akher to Koja Rafti.mp3
15. Karani Nadarad Biabane Ma.mp3
16. Emrouz Niam Maloul Shadam.mp3
| خواننده : | همایون شجریان ... | |
| آهنگساز : | علی قمصری ... | |
| ترانه سرا : | مولانا، هاتف اصفهانی، دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی و دکتر علی غضنفری ... | |
| نوازنده ها: | سهراب پورناظری (کمانچه)، نگار خارکن (کمانچه آلتو)، مصباح قمصری (بم کمان و سازهای کوبهای)، نوید افقه (تنبک)، پاشا هنجنی (نی)، گلناز خاضعی (دف)، علی قمصری (تار، بم تار، عود) |
دانــلــود البوم:
01 Moghadameh Chahargah (Boroun Az Dideha).mp3
02 Tasnife Dar Asheghi(hnb.persianblog.ir).mp3
03 Taknavazi Tar(hnb.persianblog.ir).mp3
04 Tasnife Ab Nan Avaz(hnb.persianblog.ir).mp3
05 Moghadameh Dashti (Bi Delo Bi Zaban & Sanama).mp3
06 Chahar Mezrabe Dashti (Se Navazi).mp3
07 Tasnife Shahr Be Shahr(hnb.persianblog.ir).mp3
08 Tasnife Khakdane Eshgh(hnb.persianblog.ir).mp3
09 Moghadameh Tasnife Meye Eshgh.mp3
10 Tasnife Meye Eshgh(hnb.persianblog.ir).mp3
11 Tasnife Be Jane To(hnb.persianblog.ir).mp3
شهرام ناظری

شهرام ناظری (زادهٔ ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه) خواننده، موسیقیدان و استاد موسیقی ایرانی، کردی و موسیقی مقام ایرانی است. ناظری در بیشتر آثار خود از شعرهای مولانا بهره بردهاست و طی ۳۰ سال فعالیت توانسته سبک جدیدی از موسیقی که آمیخته به ادبیات حماسی و عرفانی ایران است را بوجود آورد. ناظری علاوه بر بهره گیری از شعرهای مولوی در زمینهٔ استفاده و استوارسازی شعر معاصر پارسی بر روی موسیقی سنتی ایرانی نیز پیشرو بودهاست. وی تاکنون بیش از ۴۰ آلبوم موسیقی منتشر کردهاست.
استاد ناظری دارای قویترین صدا در آواز ایران است.وی سرشناس ترین چهره موسیقی ایرانی در جهان است.
زندگیکودکی و نوجوانیشهرام ناظری در کرمانشاه، در خانوادهای کرد زبان و آشنا با موسیقی و شعر به دنیا آمد. وی صدای دلنشینش را از پدر و مادر خویش به یادگار دارد و از دوران خردسالی توسط مادرش با شعر و آواز آشنا شد؛ پدرش نیز صدای لطیفی داشت و ضمن آشنایی با گوشهها و ردیفهای آواز ایرانی، سهتار هم مینواخت. وی از سبک قدما و خوانندگان آن دیار به خصوص "شیخ داوودی" خوانندهٔ بزرگ آن زمان بهره گرفته و نیز داشتههایش را در اختیار فرزندش گذاشت.
بزرگ این خانواده، استاد حاجی خان ناظری (پرویز خان پورناظری) خود از شاگردان درویش خان و کلنل وزیری بودهاست. اکثر موسیقیدانان کرمانشاه توسط وی با نت و موسیقی اصیل ایرانی آشنا شدهاند.
این محیط مناسب هنری موجب شد تا شهرام ناظری بتواند در سن ۹ سالگی اولین برنامهٔ هنری خود را در رادیوی کرمانشاه همراه با تار زنده یاد درویشی، از نوازندگان معروف آن زمان کرمانشاه، اجرا نماید. پس از آن در سن ۱۱ سالگی نیز توانست در رادیو تلویزیون ایران چند برنامهٔ دیگر آواز ایرانی اجرا کند. ناظری برای پر بارتر کردن درک موسیقی خود ارتباط بیشتری با پسر عمویش کیخسرو پورناظری و درویش نعمت علی خراباتی برقرار کرد که این ارتباط تأثیر بزرگی بر فهم او از موسیقی محلی و کردی ایران داشت.
آغاز فعالیت حرفهایناظری همواره در پی بهرهبردن از مکاتب و استادان مختلف بودهاست. وی در سال ۱۳۴۵ برای بهرهگیری از محضر اساتیدی چون عبدالله دوامی، نورعلی خان برومند، عبدالعلی وزیری و محمود کریمی، عازم تهران شد و ضمن بهرهگیری از محضر این اساتید، سهتار را نیز نزد استادان احمد عبادی، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی فرا گرفت. شهرام ناظری به مدت یک سال نیز در تبریز با نوازندگان و موسیقیدانان آن دیار مانند غلامحسین بیگجهخانی و فرنام قیطانچیان که خود از شاگردان اقبال آذر بودند در زمینه موسیقی ایرانی کار کرد.
درسال ۱۳۵۴ بنا به پیشنهاد نورعلیخان برومند به استخدام رادیو تلویزیون ایران در آمد و اولین برنامهٔ خود را با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی با مثنوی مولوی و ترانهای از شیخ بهایی اجرا کرد، پس از آن با گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان کار خود را ادامه داد. ناظری درسال ۱۳۵۵ در نخستین آزمون موسیقی سنتی ایران با نام باربد شزکت کرد و توانست "مقام نخست" را در رشتهٔ آواز در این آزمون بدست آورد. در سال ۱۳۵۶ همراه با گروه سماعی به سرپرستی اصغر بهاری و حسن ناهید برای اجرای کنسرت در جشنوارهٔ توس انتخاب شد.
همکاری با هنرمندانناظری از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ با تلاش پیگیر و بیوقفه، آلبومهای چاووش ۲، ۳، ۴، ۷ و ۸ را با همکاری گروه چاووش، گروه شیدا و گروه عارف به سرپرستی محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان، آلبوم مثنوی موسی و شبان را با همکاری جلال ذوالفنون و بهزاد فروهری، بنمای رخ را با همکاری نوازندگان مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی ایران و گروه مولانا به سرپرستی جلیل عندلیبی، آلبوم صدای سخن عشق را باهمکاری گروه تنبور شمس و مرا عاشق را با همکاری گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان تهیه کرد.
او در سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴ به روشهای مختلف مشغول تدریس موسیقی و ردیفهای آوازی به علاقهمندان گردید. در این دوران آثار زمستان، بشنو از نی و نجوا را منتشر نمود. از سال ۱۳۶۴ به بعد با همکاری گروههای موسیقی ایرانی کارهای زیبایی را به بازار موسیقی عرفانی و اصیل ایرانی عرضه ساخت که از درخشانترین این آثار میتوان شورانگیز با همکاری حسین علیزاده، گل صد برگ و آتش در نیستان با همکاری جلال ذوالفنون، یادگار دوست و ساقینامه ۱ و ساقینامه ۲ را با همکاری کامبیز روشنروان نام برد. در این سالهاست که ناظری آلبوم بیقرار را با همکاری گروه جلیل عندلیبی و همچنین کنسرت اساتید موسیقی ایران را با همکاری گروه اساتید (گروه فرامرز پایور) منتشر ساخته است.
در سالهای دهه هفتاد خورشیدی شهرام ناظری آثار بسیاری را اجرا نمود که از آن جمله می توان به آلبومهای نوروز (آلبوم) به همراهی با حسین علیزاده، مهتاب رو را با گروه تنبور شمس و دل شیدا را با آهنگسازی فرامرز پایور اشاره نمود. همکاری ناظری با کامکارها نیز منجر به آفرینش دو اثر ماندگار به نامهای کنسرت کامکارها ۷۶ و کنسرت ۷۷ گشته است. وی با انتشار دو آلبوم ساز نو آواز نو و به ویژه سفر به دیگر سو مسیر نوینی از موسیقی خویش را نمایان ساخت بطوریکه سفر به دیگر سو را دکترین موسیقیایی خود می داند.
شهرام ناظری در دهه هشتاد خورشیدی را به پژوهش و مسیریابی برای ارایه موسیقی نوین پرداخت. پژوهش بر نحوه اجرای شاهنامه فردوسی و پروژه مولوی که در سال جهانی مولانا از فعالیتهای وی در این سالهای می باشد. وی در این سالها چندین آلبوم دیگر منتشر کرد که آثار آواز اساطیر، لیلی و مجنون (آلبوم)، لولیان، مولویه (آلبوم) و سفر عسرت از آن جمله می باشند.
سبک آوازخوانی
حسین علیزاده و شهرام ناظری در كنسرت مادرید ۲۰۱۱.ناظری خوانندهای است که در آثارش روحیه تکرار ناپذیری دارد و همواره تلاش نمودهاست که نگرش و تجربهای جدید را در آواز و موسیقی بوجود آورد. وی تحریرهای ریتمیک و خاصی را از سالهای پایانی دهه هفتاد خورشیدی در آثارش استفاده نمود، از جمله این آثار میتوان به آلبومهای ساز نو آواز نو، سفر به دیگر سو، لولیان و مولویه (آلبوم) شاره کرد.
حدود سی سال پیش دکتر داریوش صفوت بنیان گذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ارزش صدای ناظری را در ویژگیهای حماسی آن تشخیص داد و چنین تشریح نمود که:
« در صدای ناظری لنگرها، دندانهها و آکسنهای خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیدهاست. این لحن حماسی قرنها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسائل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفتهاست. »
توجه خاص به مولانانوشتار اصلی: شکل ویژهٔ اشعار مولانا
ناظری در اجرای شعرهای مولوی پیشرو تمامی خوانندگان بودهاست. آلبوم مثنوی موسی و شبان و صدای سخن عشق رویکرد جدیدی به موسیقی و شعر عرفانی محسوب می شود که ناظری در سالهای پایانی دهه پنجاه و سالهای آغازین دهه شصت خورشیدی از خود بر جای گذاشت. همچنین در سال ۱۳۶۴ به مناسبت گرامی داشت هشتصمدین زادروز مولوی دو اثر گل صد برگ و یادگار دوست را منتشر کرد. اثر یادگار دوست به عنوان اولین سمفونی ایرانی و گل صد برگ به عنوان یکی از پرفروش ترین اثار موسیقی ایران، هر دو انقلابی در موسیقی سنتی ایران بوجود آوردند. این یادواره بار دیگر دو دهه بعد برای بزرگداشت مولانا، تکرار شد. از دیگر آثار برجسته ایشان که بر روی شعرهای مولوی اجرا شده میتوان به آلبوم مولویه (آلبوم) نیز اشاره کرد که از سوی بوستون گلوب و لس آنجلس تایمز به عنوان یکی از پنج آلبوم برتر موسیقی سال ۲۰۰۷ در سطح جهان انتخاب گردید.
شاهنامه خوانییکی از ویژگیهای بارز شهرام ناظری نسبت به خوانندگان همعصرش توجه ویژهٔ وی به اسطورهها و تحقیق و جستجو در خصوص لحنهای حماسی گمشدهٔ آواز ایرانی است. وی نخستین خوانندهای است که برای شاهنامه خوانی پژوهشی چندین ساله کرد و در آمریکا، فرانسه و تونس اجراهای صحنهای شاهنامه خوانی داشت.
ناظری شاهنامه را در سه بستر ارائه میدهد:
1.اجرای شاهنامه و ارائهٔ آن با موسیقی مقامی، برگرفته از فضای فکری و قومیتهای ایرانی. این نوع، در آکادمی کارتاژ تونس که یک شهر تاریخی با پیشینه ۴ هزار سالهاست و همچنین در جشنواره سن فلوران فرانسه اجرا شدهاست.
2.اجرای شاهنامه با ارکستر بزرگ کلامی بر مبنای موسیقی دستگاهی. در این بخش ناظری به همراه کیوان ساکت بر روی شاهنامه کار کردهاست.
3.برداشت سوم نیز اجرای شاهنامه با گروه اینترنشنال در نیویورک با همراهی حافظ ناظری است که نمونه آن در سال ۲۰۱۰ در سالن کارنگی هال نیویورک اجرا شدهاست.
شهرام ناظری با تلاشها و اجراهایی که تا کنون داشتهاست راه را برای شاهنامه خوانی خوانندگان جوان هموار نمودهاست.
نوآوریهای ناظریشهرام ناظری به جهت روحیه خلاقانه و تکرار ناپذیری اش بسیار معروف است. از این رو آثارش همراه با پژوهشهای موسیقیایی و نوآوریهای بکر همراه بوده میباشد. وی نخستین خوانندهای است که ساز تنبور را همراه با گروه تنبور شمس به صورت شایسته و گستردهای به دوستداران موسیقی شناساند. همچنین اجرای شعر نو به صورت آواز بر موسیقی ایرانی در سالهای پایانی دهه پنجاه خورشیدی برای نخستین بار توسط وی انجام شدهاست.
افتخاراتدریافت جایزهٔ "بهترین موسیقی عرفانی جهان" در سال ۱۹۹۷ میلادی در جشنوارهٔ فاس مراکش.
وی پس از دریافت این جایزه از سوی مطبوعات آمریکا لقب پاواروتی ایران را نیز دریافت کرد.
دریافت نشان "شوالیه ادب و هنر" از سوی دولت فرانسه در مهرماه ۱۳۸۶ (اکتبر ۲۰۰۷).
این نشان بالاترین نشان فرهنگی فرانسهاست و پاسداشتی است از طرف دولت فرانسه به هنرمندانی که تلاش ویژهای در جهت اعتلای فرهنگ و هنر دارند.
دریافت عنوان "هنرمند برتر آسیا" از طرف مجمع آسیاسوسایتی.
در این مراسم بان کیمون دبیر کل سازمان ملل متحد تقدیر ویژهای از شهرام ناظری به عمل آورد
دریافت جایزهٔ "اسطورهٔ زنده" از دانشگاه یوسیاِلاِی.
دریافت نشان طلایی "سماع بارگاه مولانا" از دست اسین چلبی نواده مولانا در سال ۱۳۸۶ در شهر قونیه ترکیه و انتخاب به عنوان رییس افتخاری مرکز مولانا پژوهی دانشگاه سلجوق در ایران.
دریافت کلید طلایی شهر خوی و مقبرهٔ شمس در جشنوارهٔ بین المللی شمس تبریزی در آبان ۱۳۸۶.
دریافت لوح سپاس از شهرداری شهر ایرواین کالیفرنیا به پاس قدردانی از تلاشهای شهرام ناظری در ترویج پیام معنوی صلح در قالب موسیقی و شعرهای مولوی
نامگذاری روز ۲۵ ماه فوریه سال ۲۰۰۶ به نام "شهرام ناظری"، توسط رئیس شواری شهر و شهردار سن دیه گو در حوزهٔ جغرافیایی سندیهگوی ایالت کالیفرنیا. در مدت کوتاهی پس از این نامگذاری، کنگرهٔ آمریکا نیز با اهدای لوح سپاس از وی تقدیر نمود.
دریافت تقدیرنامه از سوی دانشگاه هاروارد به دلیل نقش موثر ناظری در معرفی مولوی به دنیای غرب و نوآوری در موسیقی ایرانی و جذب مخاطبان غربی.
کنسرت در اروپا با حسین علیزاده در سال ۲۰۱۱
آثارمنتشر شدهچاووش ۲
چاووش ۳
چاووش ۴
چاووش ۷
چاووش ۸
مثنوی موسی و شبان، ۱۳۵۸
صدای سخن عشق، ۱۳۵۸
باد صبا (باد صبا میآید)
زمستان
نجوا، پاییز ۱۳۶۳
بشنو از نی
گل صد برگ (به یاد هشتصدمین سال تولد مولانا)
بنمای رخ - شعر و عرفان، مرداد ۶۳
یادگار دوست، ۱۳۶۴
بهاران آبیدر، بهمن ۱۳۶۴
لاله بهار، ۱۳۶۵
کیش مهر
بی قرار
شورانگیز، تالار وحدت، تابستان ۱۳۶۷
درگلستانه، زمستان ۱۳۶۶
ساقینامه ۱ (سوتهدلان)
ساقینامه ۲ (نسیم صبحگاهی)
آتش در نیستان، ۱۳۶۷
کنسرت اساتید موسیقی ایران، پاییز ۱۳۶۸
چشم به راه، اردیبشت ۱۳۷۰
سخن تازه
کنسرتی دیگر، بهار ۷۲
دل شیدا، زمستان ۱۳۷۱
مهتابرو
حیرانی
لیلی و مجنون ضبط ۱۳۶۸
کنسرت کامکارها ۷۶، تابستان ۷۶
کنسرت ۷۷، مهر ۱۳۷۷
ساز نو آواز نو
آواز اساطیر یا نغمههای ساسانی (شاهنامه کردی)
سفر به دیگر سو ، ۱۹۹۸
غم زیبا، بهار ۸۲
لولیان
مولویه که به شور رومی نیز معروف است ۲۰۰۷
سفر عسرت
دانلود تصویری:
آواز شهرام ناظری و نی موسوی بر مزار پایور
شهرام ناظری یاوران گروه شمسدانلود صوتی:
آلبوم سفر عسرت از شهرام ناظری
| خواننده : | شهرام ناظری ... | |
| آهنگساز : | دکتر فرخ زاد لایق ... | |
| تنظیم كننده : | دکتر فرخ زاد لایق ... | |
| ترانه سرا : | مهدی اخوان ثالث، دکتر شفیعی کدکنی و هوشنگ ابتهاج ... | |
| نوازنده ها: | یژن کامکار/ دف ، ارسلان کامکار/ عود، شروین مهاجر/ کمانچه، سیامک آقایی، علی بهرامی/ سنتور، نوید افقه/ تمبک، همایون نصیری، کوزه-دمام-دهل و فرخ زاد لایق/ سه تار ... |
01 DibacheShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
02 RavayatShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
03 Dar Amade AvalShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
04 Dar Amade DovomShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
05 Chakavak(hnb.persianblog.ir).mp3
06 ChavoshiShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
07 BidadShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
08 OwjShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
09 ForodShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
10 GhorobShahram Nazeri(hnb.persianblog.ir).mp3
------------------------------------------------------------------------
Track 01(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 02(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 03(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 04(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 05(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 06(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 07(www.hnb.persianblog.ir).mp3
Track 08(www.hnb.persianblog.ir).mp3
دانلود موسیقی کنسرت غم زیبا از شهرام ناظری
1-SARMAST(hnb.persianblog.ir).MP3
2-CHARMEZRAB-MAHROU(hnb.persianblog.ir).MP3
3-sargozasht-ashegh mashavid (hnb.persianblog.ir).mp3
4-shivan-raze nahan (hnb.persianblog.ir).mp3
5-music (hnb.persianblog.ir).mp3
chahargah(www.hnb.persianblog.ir).mp3
2-chahargah(www.hnb.persianblog.ir).mp3
3-chahargah(www.hnb.persianblog.ir).mp3
4--man tarke...(www.hnb.persianblog.ir).mp3
استاد محمدرضا شجریان

محمدرضا شجریان (۱ مهر ۱۳۱۹ در مشهد) خواننده، موسیقیدان و خطاط ایرانی است. وی پرآوازهترین هنرمند موسیقی اصیل ایرانی[۱] و یکی از نامدارترین هنرمندان در عرصهٔ موسیقی جهان است.
زندگی
محمدرضا شجریان، اول مهر ۱۳۱۹ در مشهد زاده شد. خواندن را از کودکی با همان لحن کودکانه آغاز کرد. از کودکی با توجه به استعداد و صدای خوبش تحت تعلیم پدر که خود قاری قرآن بود مشغول به پرورش صدای خویش شد و در سال ۱۳۳۱، برای نخستین بار، صدای تلاوت قرآن او از رادیو خراسان پخش میشود.
وی در سال ۱۳۳۸ به دانشسرای مقدماتی در مشهد رفت و از همان سال برای نخستین بار با یک معلم موسیقی آشنا شد.
وی پس از دریافت دیپلم دانشسرای عالی، به استخدام آموزش و پرورش در آمد و به تدریس مشغول شد و در این زمان با سنتور آشنا شد. در سال ۱۳۳۷ به رادیو خراسان رفت و در رشته آواز مشغول فعالیت شد. سپس برای اجرای برنامههای گلها به تهران نزد استاد داوود پیرنیا دعوت شد و در بیش از یکصد برنامه گلها و برگ سبز شرکت کرد. شجریان در سال ۱۳۴۰ ازدواج کرد که حاصل آن سه دختر و یک پسر (همایون) بود.او در سال ۱۳۴۶ به تهران رفت و با احمد عبادی آشنا شد و از سال ۱۳۴۶ در کلاس اسماعیل مهرتاش شرکت نمود. همچنین برای آموختن خوشنویسی در انجمن خوشنویسان نزد استاد ابراهیم بوذری رفت. او از سال ۱۳۴۷، خوشنویسی را نزد استاد حسن میرخانی ادامه داد. وی در سال ۱۳۴۹، درجهٔ ممتاز را در خوشنویسی بدست آورد.
شجریان تا سال ۱۳۵۰ با نام مستعار سیاوش بیدکانی با رادیو همکاری میکرد، ولی بعد از آن از نام خود استفاده کرد.[۳] در ۱۳۵۰ با فرامرز پایور آشنا شد و یادگیری سنتور و ردیفهای آوازی را نزد وی دنبال کرد.در سال ۱۳۵۱ در برنامهٔ گلها با استاد نورعلی خان برومند آشنا شد و به آموختن شیوهٔ آوازی طاهرزاده نزد او پرداخت. از سال ۱۳۵۲ نزد عبدالله دوامی کلیه ردیفهای موسیقی و شیوههای تصنیفخوانی را فرا گرفت. در همین سال به همراه گروهی از هنرمندان چون محمدرضا لطفی، ناصر فرهنگفر، حسین علیزاده، جلال ذوالفنون و داوود گنجهای، مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را به سرپرستی استاد داریوش صفوت بنا نهاد.
وی شیوههای آوازی اقبال السلطان، تاج اصفهانی، میرزا ظلی، ادیب خوانساری، قوامی و بنان را روی صفحات و نوارها به دقت دنبال کرد. از سال ۱۳۵۴، تدریس هنرجویان را در رشته آواز در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال ۱۳۵۸ با تعطیلی این رشته کار تدریس خود را پایان داد. در سال ۱۳۵۵ به همراه هوشنگ ابتهاج و برخی هنرمندان دیگر از رادیو کنارهگیری کرد. شجریان در سال ۱۳۵۶ شرکت دلآواز را بنیانگذاری کرد. همچنین در سال ۱۳۵۷ در مسابقه تلاوت قرآن کشوری رتبه اول را به دست آورد.
در ۱۳۵۷ چندین سرود میهنی اجرا کرد و همکاری خود را با سازمانهای دولتی ادامه نداد و در خانه به تحقیق و تدوین ردیفهای آوازی پرداخته و به آموزش شاگردان قدیمیاش همت گماشت. در فاصله سالهای دههٔ شصت، شجریان همکاری گستردهای را با پرویز مشکاتیان آغاز کرد که حاصل آن آلبومهایی چون بیداد همایون، آستان جانان، سرّ عشق (ماهور)، نوا و دستان بود. در این سالها به همراه گروه عارف کنسرتهایی را در خارج از ایران اجرا کرد.
پس از سال ۱۳۶۸ به همراه داریوش پیرنیاکان و جمشید عندلیبی به اجرای کنسرت در آمریکا و اروپا پرداخت. این گروه در سال بعد، کنسرتهایی را برای جمعآوری کمک مردم دنیا به زلزلهزدگان رودبار انجام داد. آلبومهای دل مجنون، سرو چمان، یاد ایام و آسمان عشق با همکاری گروه آوا و نیز دلشدگان با آهنگسازی حسین علیزاده در این سالها منتشر شدند. در سال ۱۳۷۴، شجریان کنسرتهایی در شهرهای اصفهان، شیراز، ساری، کرمان و سنندج برگزار کرد و در همین سال، آلبوم چشمه نوش را با محمدرضا لطفی و مدتی بعد، در خیال را با همکاری مجید درخشانی منتشر کرد. وی در سال ۱۳۷۷، آلبوم شب، سکوت، کویر را با آهنگسازی کیهان کلهر منتشر کرد.
شجریان در سال ۱۳۷۸ جایزه پیکاسو را از طرف سازمان یونسکو دریافت کرد.از سال ۱۳۷۹ با حسین علیزاده، کیهان کلهر و پسرش همایون به اجرای کنسرت پرداخت که حاصل آن، آلبومهای زمستان است، بی تو به سر نمیشود، فریاد، ساز خاموش و سرود مهر بود. در سال ۱۳۸۲، به همراه همین گروه برای کمک به زلزلهزدگان بم کنسرتی در تهران با نام همنوا با بم اجرا کرد.
از سال ۱۳۸۶، شجریان به همکاری با گروه آوا پرداخت و کنسرتهایی در تهران، اصفهان، اروپا، آمریکا و کانادا اجرا کرد. در همین سال و در مراسم درگذشت مادرش، پس از ۳۰ سال، دعای ربنا را دوباره خواند.شجریان اکنون به همراه پسرش همایون شجریان به ترویج و اشاعه موسیقی اصیل و سنتی ایرانی میپردازد. پس از برگزاری کنسرت شجریان در ونکوور کانادا، گلوب اند میل، شجریان را افسانهٔ موسیقی شرق معرفی کرد.
زندگی شخصی
برای این بخش از این مقاله منابع لازم نیامدهاست. لازم است بر طبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع منبعی برای آن ذکر شود. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد.
این بخش به تمیزکاری نیاز دارد. محتویات این بخش ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشند یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کنند.
محمدرضا شجریان در سال ۱۳۴۰، در سن ۲۱ سالگی و زمانی که معلم بود با خانم فرخنده گلافشان که وی نیز معلم دبستان بود آشنا شد و آنها در شهر قوچان پای سفره عقد نشستند. یک سال بعد یعنی در ۲۹ مرداد ۱۳۴۱ آنها جشن عروسی خود را در مشهد گرفتند و زندگی مشترک را آغاز کردند که حاصل آن سه دختر بود: راحله، افسانه (همسر سابق پرویز مشکاتیان) و مژگان (همسر محمدعلی رفیعی که نام او در اکثر کاستهای شجریان به چشم میخورد. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد گرافیک میباشد و به همراه همسرش که مهندس است به کارهای طراحی کامپیوتری کاستهای پدر میپردازد)، و یک پسر (همایون). شجریان در سال ۱۳۷۱ از این بانو جدا شد و یک سال بعد با خانم کتایون خوانساری ازدواج کرد. نتیجه این ازدواج، رایان پسر دوم محمدرضا شجریان است که در ونکوور بهدنیا آمد.
کنسرتها
شجریان کنسرتهای زیادی برگزار کردهاست، که کنسرت راستپنجگاه به همراه محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگفر از مهمترین آنها به شمار میرود. از کارهای دیگرش، همکاری با گروه عارف و شیدا و همچنین چاووش بود که آثاری به یادماندنی موسیقی ایران را شامل میشوند. کنسرت هم نوا با بم نیز از جمله کنسرتهای به یاد ماندنی استاد شجریان میباشد که در آن کنسرت، سبک جدیدی از آواز مرغ سحر را با همخوانی فرزندش اجرا نمود. پس از آن با اجرای کنسرتهای بسیار به همراه استادان دیگر به شناساندن موسیقی ایران در جهان کارهای بسیاری انجام داد که هنوز هم ادامه دارد. به همراه پرویز مشکاتیان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، محمد موسوی، داریوش پیرنیاکان، حسن کسایی و دیگر استادان، کارهای بسیاری ضبط کردهاست. وی در بهار ۱۳۸۶ به همراه مجید درخشانی، سعید فرجپوری، محمد فیروزی و فرزندش همایون شجریان، کنسرتهایی در چند کشور اروپایی انجام داد. این کنسرت، در تابستان و پاییز ۱۳۸۶ در تهران و اصفهان نیز اجرا شد. همچنین او در سال 2010 تور کنسرت های خود را بهمراه گروه شهناز به چندین کشور مانند استرالیا ، انگلستان ،ترکیه ،امریکا و .... آغاز نموده و همچنان ادامه دارد.
استادان آواز
اسماعیل مهرتاش، عبدالله دوامی، نورعلی برومند از جمله استادانی بودند که محمدرضا شجریان ردیفها، گوشهها، و دورههای آوازی موسیقی ایرانی را نزد آنها تمرین کرد.
وی همچنین نوازندگی سنتور را نزد جلال اخباری و استاد فرامرز پایور آموخت.
همکاری با رادیو و تلویزیون
برای اولین بار در سن ۱۲ سالگی به تلاوت قرآن در رادیو محلی پرداخت و در سال ۱۳۳۷، ۱۸ ساله بود که مشغول به همکاری با رادیو خراسان شد. سال ۱۳۴۶ به تهران آمد و در اواخر دهه ۴۰ و تا سال ۵۶ با «رادیو ایران» همکاری کرد. به دلیل مخالفت خانواده با نام مستعار «سیاوش بیدگانی» در برنامه «برگ سبز» و «گلهای تازه» اجراهای بسیاری توسط کنسرت رادیو به همراه محمدرضا لطفی، جلیل شهناز، حسن ناهید، ناصر فرهنگفر و دیگر نوازندگان آن دوره اجرا کرد. در سالهای آخر حکومت محمدرضا شاه پهلوی، شاه ایران، همکاری خود را به گفته خود به دلیل «پخش آهنگهای مبتذل» با رادیو و تلویزیون قطع کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و متعاقب آن انقلاب فرهنگی سال ۱۳۵۹ و قطع برنامههای موسیقی، همکاری او نیز با رادیو قطع شد.
در سالهای اخیر و پس از اصلاحات، رادیو فرهنگ، در برنامه نیستان برخی از کارهای قدیمی و جدید او را پخش میکند، همچنین شبکه چهار جمهوری اسلامی در برنامهای تحت عنوان آوای ایرانی، با استفاده از «گنجینه گلهای تازه رادیو ایران» آواز شجریان را همراه با تصاویری از خوشنویسی، نگارگری و دیگر هنرهای ایرانی پخش میکند.
انتخابات ریاست جمهوری دهم و قطع همکاری با صدا و سیما
پس از دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران، محمدرضا شجریان در نامهای به عزت الله ضرغامی از وی خواست تا از پخش آثار او در صدا و سیما خودداری کند. وی گفت: «سرودهایی که خوانده به ویژه سرود ایران، ای سرای امید متعلق به سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ بوده و هیچ ارتباطی با شرایط کنونی ندارد». وی اعلام کرد سازمان صدا و سیما هیچ نقشی در تهیه این آثار نداشته و به حکم قانون و شرع از این سازمان خواسته صدا و آثار او را در هیچ یک از واحدهای رادیو و تلویزیون پخش نکند. صداوسیما در آستانه انتخابات و پس از آن به نحو گستردهای از آثار شجریان (به ویژه سرود ایران، ای سرای امید) و سایر ترانههای با مضمون ملی استفاده میکرد.وی در گفت و گو با بیبیسی گفت: «در شرایطی که مردم در بهت و حیرت هستند و به گفته آقای احمدی نژاد، خس و خاشاک به حرکت در آمدهاند، صدای من در صدا و سیما جایی ندارد. صدای من صدای خس و خاشاک است و همیشه هم برای خس و خاشاک خواهد بود.» وی در گفتگو با بیبیسی گفت که هربار که صدای خود را از این رسانه میشنود احساس شرم میکند و بدنش میلرزد. وی همچنین در تظاهرات اعتراضی مردم دیده شد.
جوایز
در سال ۱۳۷۸ موفق به دریافت جایزه پیکاسو و دیپلم افتخار از طرف سازمان یونسکو در پاریس شد. این جایزه هر پنج سال به هنرمندی که برای شناساندن فرهنگ و هنر کشورش میکوشد اهدا میشود. پیش از وی، این جایزه را نصرت فاتحعلیخان خواننده قوالی از پاکستان دریافت کرده بود. استاد در سال 2006 نشان موتزارت را از سازمان یونسكودریافت كردند.استاد شجریان 2 سال به خاطر كاست های فریاد و بی تو به سر نمی شود نامزد جایزه گرمی یا اسكار موسقی شد. جایزه گرمی معتبرترین جایزه موسقی در امریكا میباشد.او یکی از دو خواننده ایران است ( دیگری شهرام ناظری ) كه نامزد جایزه گرمی شده است.هرساله 5 كاست از بخش موسقی كلاسیك برای نامزدی این جایزه معرفی میگردند.
محتوای کاری
بیشتر آوازها و تصنیفهای اجرا شده گزیدهای بوده از اشعار شاعران بزرگ ایران چون سعدی، حافظ، مولوی، باباطاهر، خیام، عطار و برخی تصنیفهای قدیمی با مضامین عاشقانه، و اجتماعی. وی همچنین، در برخی کنسرتها و کارهای جدیدتر خود از «شعر نو» شاعرانی چون فریدون مشیری، نیما یوشیج، سهراب سپهری، شفیعی کدکنی، مهدی اخوانثالث و هوشنگ ابتهاج استفاده کردهاست. از جمله کارهای مشترک او گزیدهای است از رباعیات خیام با صدای شجریان و رباعیخوانی احمد شاملو. همچنین، وی تعدادی از دعاهای قرآنی را در اثر مشهور به ربّنا خواندهاست که در هنگام افطارهای ماه رمضان از صدا و سیمای ایران پخش میشد.
[ویرایش] خوشنویسی
محمدرضا شجریان علاوه بر استعدادش در آوازخوانی، علاقه زیادی به خوشنویسی ایرانی دارد و از او به عنوان یکی از خوشنویسان معاصر یاد میشود. او از سال ۱۳۴۴ به فراگیری نستعلیق نزد استادان ابراهیم بوذری، و حسین میرخانی پرداخت. او در حال حاضر دارای درجه ممتاز در خط نستعلیق میباشد و سبک ویژه خود را در خوشنویسی دنبال میکند.
آثار
شهریور ۱۳۸۸ -زبان آتش (تفنگت را زمین بگذار) تک آهنگی در آواز دشتی با شعری از فریدون مشیری که به گفته خودش، در مصاحبه با رادیو آمریکا، در واکنش به حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ خوانده شدهاست.
شهریور ۱۳۸۸ - رندان مست در دستگاه همایون
فروردین ۱۳۸۸ - آه باران
۱۳۸۶ - غوغای عشق بازان (در دستگاه شور و آواز افشاری)
اجرا ۱۳۸۴ / انتشار ۱۳۸۶ - سرود مهر در آواز بیات ترک و افشاری
اجرا ۱۳۸۴ / انتشار ۱۳۸۶ - ساز خاموش در آواز دشتی
اردیبهشت ۱۳۸۴ - جام تهی (که در این سال به صورت رسمی بیرون آمد ولی ضبط آن به دهه پنجاه برمیگردد)
۱۳۸۳ - فریاد
۱۳۸۱ - بی تو به سر نمیشود
۱۳۷۹ - زمستان است
۱۳۷۸ - بوی باران
۱۳۷۸ - آرام جان
۱۳۷۸ - آهنگ وفا
۱۳۷۸ - تلاوت قرآن ۱ و ۲
۱۳۷۷ - شب، سکوت، کویر
اجرا ۱۳۵۶ / انتشار ۱۳۷۷ - چهره به چهره
اجرا ۱۳۵۴ / انتشار ۱۳۷۷ - راست پنجگاه
۱۳۷۶ - معمای هستی
۱۳۷۶ - شب وصل
۱۳۷۶ - رسوای دل
۱۳۷۵ - در خیال
۱۳۷۵ - پیغام اهل دل
اجرا ۱۳۶۳ / انتشار ۱۳۷۴ - همایون مثنوی
۱۳۷۴ - گنبد مینا
۱۳۷۴ - جان عشاق
اجرا تابستان ۱۳۷۱ / انتشار ۱۳۷۴ - یاد ایام
اجرا ۱۳۷۳ - قاصدک (اجازهٔ انتشار نیافت)
۱۳۷۲ - چشمهٔ نوش
۱۳۷۱ - دلشدگان
۱۳۷۱ - آسمان عشق
۱۳۷۰ - سرو چمان
۱۳۷۰ - خلوتگزیده
۱۳۷۰ - دل مجنون
۱۳۷۰ - پیام نسیم
اجرا ۱۳۵۹ / انتشار ۱۳۶۷ - ساز قصهگو
۱۳۶۷ -دستان
۱۳۶۷ - دود عود
۱۳۶۵ - نوا، مرکب خوانی
۱۳۶۵ - سر عشق
۱۳۶۵ - ماهور
۱۳۶۴ - آستان جانان
۱۳۶۴ - بیداد
۱۳۵۹ - عشق داند در آواز ابوعطا
۱۳۵۸ - پیغام اهل راز (راز دل و انتظار دل)
۱۳۵۸ - سپیده در دستگاه ماهور
۱۳۵۸ - ربّنا
۱۳۵۷ - گلبانگ ۲ (دولت عشق)
۱۳۵۷ - گلبانگ ۱
۱۳۵۶ - به یاد عارف در آواز بیات ترک
۱۳۵۵ - جان جان در دستگاه سهگاه
برنامه گلهای ۲۳، ۲۵، ۴۱، ۷۱، ۷۷، ۱۰۷، ۱۲۱، ۱۳۳، ۱۴۱، ۱۴۷، ۱۵۸، ۱۶۰
رباعیات خیام
قرآن در دستگاه فارسی که پس از فوت پدرشان با نام به یاد پدر ۱ و ۲ به بازار آمد
کنسرتها
۱۳۸۹ - تور بزرگ کنسرت به امریکا ،استرالیا ،ترکیه ، انگلیس و ...
مهر ۱۳۸۷ - کنسرت تهران در تالار بزرگ کشور
خرداد و تیر ۱۳۸۷ - کنسرت تهران ، برای کمک به ساخت آرامگاه شمس تبریزی در خوی
کنسرت آمریکا و کانادا، خرداد ۱۳۸۷
۱۳۸۶ - کنسرت اصفهان
۱۳۸۶ - کنسرت تهران
۱۳۸۵ - کنسرت فرانسه
۱۳۸۴ - کنسرت لندن، (کوئین الیزابت هال)
آذر ۱۳۸۴ - تهران، (تالار بزرگ کشور)
دی ۱۳۸۲ - همنوا با بم، تهران (تالار وزارت کشور) برای کمک به زلزلهزدگان بم
۱۳۸۱ - مرکبخوانی، اروپا و کانادا
۱۳۸۱ - راست پنجگاه، اروپا و کانادا
۱۳۷۹ - نوا، اروپا، آمریکا و کانادا
۱۳۷۹ - داد و بیداد، اروپا، آمریکا و کانادا
زمستان ۱۳۷۹ - اروپا، آمریکا و کانادا
تابستان ۱۳۷۸ - کنسرت ارکستر موسیقی ملی ایران، چهل ستون اصفهان،
۱۳۶۷ کنسرت شور (تالار وحدت)
شاگردان
شهرام ناظری
پریسا
علی جهاندار
محسن کرامتی
ایرج بسطامی
محمد اصفهانی
حمیدرضا نوربخش
قاسم رفعتی
مظفر شفیعی
همایون شجریان
سینا سرلک
دانلودتصویری:
آواز شجریان با ساز عثمان محمدپرست
ساقیا بهار دلكش آواز استاد شجریان و حسام الدین سراج در محفلی خصوصی تصنیف «مرغ خوشخوان»، استاد محمدرضا شجریان، گروه شهنازویدئو محمد رضا لطفی
ویدئو گروه شمس
سالار عقیلی
غوغای عشقبازان
![]() |
قطعه دیدار | Play | Download |
![]() |
آواز بر قطعه دیدار | Play | Download |
![]() |
قطعه پنج ضربی | Play | Download |
![]() |
ادامه قطعه پنج ضربی | Play | Download |
![]() |
آواز دیلمان | Play | Download |
![]() |
تصنیف شور " در فراق " | Play | Download |
![]() |
ساز و آواز افشاری | Play | Download |
![]() |
چهار مضراب افشاری " رقص پروانه " | Play | Download |
![]() |
ادامه ساز و آواز | Play | Download |
![]() |
تصنیف افشاری " ساقیا " | Play | Download |
![]() |
ساز و آواز قرائی | Play | Download |
![]() |
تصنیف افشاری " باده عشق " | Play | Download |






